Trong tố tụng hình sự, thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng là một vấn đề quan trọng và không phải ai cũng có quyền yêu cầu. Cùng Luật Hoàng Đức tìm hiểu rõ hơn về những quyền hạn này và các trường hợp cần thay đổi người tiến hành tố tụng trong vụ án hình sự!
Mục lục bài viết
1. Ai Có Quyền Đề Nghị Thay Đổi Người Tiến Hành Tố Tụng?
Theo Điều 50 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, quyền đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong vụ án hình sự thuộc về các đối tượng sau:
- Kiểm sát viên.
- Người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự và người đại diện của họ.
- Người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự.
2. Các Trường Hợp Phải Từ Chối Hoặc Thay Đổi Người Tiến Hành Tố Tụng
Người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải từ chối hoặc bị thay đổi trong những trường hợp quy định tại Điều 49 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cụ thể:
- Đồng thời là bị hại, đương sự; là người đại diện, người thân thích của bị hại, đương sự hoặc của bị can, bị cáo;
- Đã tham gia với tư cách là người bào chữa, người làm chứng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật trong vụ án đó;
- Có căn cứ rõ ràng khác để cho rằng họ có thể không vô tư trong khi làm nhiệm vụ.
>>> Xem Thêm Những Ai Có Quyền Kháng Cáo Trong Tố Tụng Hình Sự?
3. Thời Điểm Thay Đổi Người Tiến Hành Tố Tụng Là Hội Thẩm, Thẩm Phán
Căn khoản 2 Điều 53 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc thay đổi thẩm phán, hội thẩm có thể diễn ra tại các thời điểm sau:
– Trước khi mở phiên tòa: Việc thay đổi thẩm phán, hội thẩm sẽ do Chánh án hoặc Phó Chánh án Tòa án phân công giải quyết vụ án quyết định. Nếu thẩm phán bị thay đổi là Chánh án Tòa án, thì quyết định thay đổi sẽ được Chánh án Tòa án cấp trên thực hiện.
– Trong phiên tòa: Hội đồng xét xử sẽ quyết định việc thay đổi thẩm phán, hội thẩm trước khi bắt đầu xét hỏi bằng cách biểu quyết tại phòng nghị án. Thành viên cần thay đổi sẽ được trình bày ý kiến của mình và Hội đồng sẽ quyết định theo đa số. Nếu việc thay đổi thẩm phán, hội thẩm diễn ra trong phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ ra quyết định hoãn phiên tòa.
Như vậy, bị cáo có thể yêu cầu thay đổi hội thẩm trước hoặc trong phiên xét xử. Nếu yêu cầu được đưa ra trong phiên xét xử, Hội đồng xét xử sẽ ra quyết định hoãn phiên tòa.
4. Quy Định Về Thay Đổi Kiểm Sát Viên, Kiểm Tra Viên Trong Vụ Án Hình Sự
– Kiểm sát viên, Kiểm tra viên phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi trong các trường hợp sau:
- Trường hợp quy định tại Điều 49 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (mục 2).
- Đã tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách là Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Thẩm phán, Hội thẩm, Thẩm tra viên hoặc Thư ký Tòa án.
– Việc thay đổi Kiểm sát viên trước khi mở phiên tòa sẽ do Viện trưởng hoặc Phó Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp được phân công giải quyết vụ án quyết định. Kiểm sát viên bị thay đổi là Viện trưởng Viện kiểm sát thì quyết định thay đổi sẽ do Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp thực hiện.
– Trường hợp phải thay đổi Kiểm sát viên tại phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ ra quyết định hoãn phiên tòa.
Việc thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng là một quy trình quan trọng trong tố tụng hình sự nhằm bảo đảm tính công bằng và khách quan trong quá trình xét xử. Nếu bạn gặp phải vấn đề liên quan đến thay đổi người tiến hành tố tụng hoặc cần tư vấn pháp lý trong các vụ án hình sự, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Luật Hoàng Đức qua Hotline: 1900.633.268.
