Người lao động nghỉ việc trước thời hạn cam kết sau khi được công ty đào tạo có phải bồi thường chi phí đào tạo không? Luật Hoàng Đức sẽ giúp bạn làm rõ các trường hợp phải hoàn trả chi phí và những vấn đề pháp lý cần lưu ý qua bài viết dưới đây!

1. Công ty có được yêu cầu người lao động bảo đảm bằng tiền khi cử đi đào tạo nghề không?

Theo khoản 2 Điều 17 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động không được yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác để bảo đảm thực hiện hợp đồng lao động. Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động, tránh tình trạng doanh nghiệp yêu cầu người lao động đặt cọc hoặc giao tài sản để bảo đảm việc thực hiện các nghĩa vụ trong quan hệ lao động.

Do đó, doanh nghiệp không được yêu cầu người lao động đặt cọc bằng tiền hoặc tài sản chỉ để bảo đảm việc thực hiện hợp đồng lao động, kể cả khi cử người lao động đi đào tạo nghề.

Tuy nhiên, cần phân biệt việc đặt cọc để bảo đảm thực hiện hợp đồng lao động với nghĩa vụ hoàn trả chi phí đào tạo theo hợp đồng đào tạo nghề. Đây là hai vấn đề pháp lý khác nhau. Khi người lao động vi phạm cam kết đào tạo, doanh nghiệp có thể yêu cầu hoàn trả chi phí nếu có đủ căn cứ theo quy định pháp luật và thỏa thuận hợp pháp giữa các bên.

2. Người lao động vi phạm hợp đồng đào tạo nghề phải bồi thường như thế nào?

2.1. Những nội dung cần có trong hợp đồng đào tạo nghề

Theo khoản 2 Điều 62 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng đào tạo nghề giữa người sử dụng lao động và người lao động phải có các nội dung chủ yếu sau:

• Nghề đào tạo.

• Địa điểm, thời gian và tiền lương trong thời gian đào tạo.

• Thời hạn cam kết phải làm việc sau khi được đào tạo.

• Chi phí đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo.

• Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

• Trách nhiệm của người lao động.

Việc xác định rõ các nội dung trên giúp các bên làm căn cứ thực hiện hợp đồng, đồng thời hạn chế tranh chấp khi người lao động nghỉ việc trước thời hạn đã cam kết.

>>> Xem Thêm Thế Nào Là Chia Di Sản Theo Pháp Luật?

2.2. Những trường hợp nào người lao động phải bồi hoàn hợp đồng đào tạo?

Sau khi được doanh nghiệp đầu tư kinh phí đào tạo, người lao động có thể phải thực hiện nghĩa vụ làm việc trong thời hạn đã cam kết. Nếu không thực hiện đúng cam kết, nghĩa vụ hoàn trả chi phí đào tạo được xem xét căn cứ vào hợp đồng đào tạo, quy định pháp luật có liên quan và tình tiết cụ thể của vụ việc.

Trường hợp 1: Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật

Việc người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng quy định không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn nghĩa vụ hoàn trả chi phí đào tạo.

Theo khoản 2 Điều 61 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014, người tốt nghiệp các khóa đào tạo do người sử dụng lao động cấp học bổng hoặc chi phí đào tạo phải làm việc cho người sử dụng lao động theo thời hạn đã cam kết trong hợp đồng đào tạo. Nếu không thực hiện đúng cam kết, người lao động phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo theo quy định này.

Vì vậy, khi người lao động nghỉ việc đúng luật nhưng chưa hoàn thành thời gian làm việc đã cam kết sau đào tạo, nghĩa vụ hoàn trả chi phí cần được xem xét theo hợp đồng đào tạo và quy định pháp luật áp dụng.

Trường hợp 2: Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

Theo Điều 40 Bộ luật Lao động 2019, người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật có các nghĩa vụ sau:

• Không được hưởng trợ cấp thôi việc.

• Bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động và khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.

• Hoàn trả chi phí đào tạo theo quy định tại Điều 62 Bộ luật Lao động 2019.

Như vậy, khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, người lao động còn có nghĩa vụ hoàn trả chi phí đào tạo theo quy định, bên cạnh các khoản bồi thường khác được pháp luật quy định.

Lưu ý: Không nên chỉ căn cứ vào việc người lao động nghỉ việc đúng luật hay trái luật để kết luận toàn bộ nghĩa vụ tài chính. Cần xem xét riêng căn cứ hoàn trả chi phí đào tạo, nội dung hợp đồng và các quy định pháp luật liên quan đến trường hợp cụ thể.

Để hạn chế rủi ro tranh chấp, doanh nghiệp và người lao động nên thỏa thuận rõ thời hạn cam kết làm việc sau đào tạo, các khoản chi phí được tính vào chi phí đào tạo, trách nhiệm hoàn trả và những trường hợp được miễn hoặc giảm nghĩa vụ hoàn trả nếu có căn cứ hợp pháp.

3. Có được phạt vi phạm gấp nhiều lần chi phí đào tạo không?

Ngoài nghĩa vụ hoàn trả chi phí đào tạo, doanh nghiệp có thể đặt ra yêu cầu về khoản tiền phạt vi phạm nếu cho rằng người lao động không thực hiện đúng cam kết. Tuy nhiên, không phải mọi thỏa thuận phạt vi phạm hợp đồng đào tạo đều mặc nhiên có hiệu lực.

Theo Điều 418 Bộ luật Dân sự 2015, các bên có thể thỏa thuận về phạt vi phạm hợp đồng. Mức phạt do các bên thỏa thuận, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác.

Trong thực tế, một số hợp đồng đào tạo quy định người lao động phải trả gấp đôi, gấp ba hoặc nhiều lần chi phí đào tạo nếu nghỉ việc trước thời hạn cam kết. Tuy nhiên, khi đánh giá hiệu lực của điều khoản này, cần xem xét bản chất quan hệ hợp đồng, quy định pháp luật lao động có liên quan và giới hạn của quyền thỏa thuận giữa các bên.

Đặc biệt, cần phân biệt rõ:

• Hoàn trả chi phí đào tạo: Là nghĩa vụ hoàn trả các khoản chi phí đào tạo thuộc phạm vi được pháp luật công nhận và có căn cứ yêu cầu.

• Phạt vi phạm hợp đồng: Là khoản tiền được đặt ra theo thỏa thuận phạt vi phạm, nhưng hiệu lực của thỏa thuận phải được xem xét theo quy định pháp luật áp dụng.

• Bồi thường thiệt hại: Là nghĩa vụ có căn cứ và điều kiện pháp lý riêng, không mặc nhiên đồng nhất với hoàn trả chi phí đào tạo hoặc phạt vi phạm.

Do đó, không thể khẳng định rằng doanh nghiệp luôn được quyền yêu cầu người lao động bồi thường gấp nhiều lần chi phí đào tạo chỉ vì hai bên đã ghi nhận điều khoản này trong hợp đồng. Nếu phát sinh tranh chấp, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét nội dung thỏa thuận, căn cứ pháp lý và tình tiết cụ thể để giải quyết.

Người lao động có thể phải hoàn trả chi phí đào tạo khi vi phạm cam kết làm việc sau đào tạo, tùy căn cứ pháp luật và thỏa thuận hợp pháp. Liên hệ Luật Hoàng Đức qua Hotline: 1900.633.268 hỗ trợ tư vấn, rà soát hợp đồng đào tạo và giải quyết tranh chấp lao động.

Liên hệ Luật Hoàng Đức

Văn phòng Hà Nội: Tòa CEO Tower, đường Phạm Hùng, phường Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Điện thoại: 1900.633.268

Email: [email protected]

Website: https://luathoangduc.vn

Fanpage: Luật Hoàng Đức