Khi cha mẹ ly hôn, con dưới 36 tháng tuổi về nguyên tắc được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng. Tuy nhiên, pháp luật vẫn quy định những trường hợp ngoại lệ nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ. Hãy cùng Luật Hoàng Đức tìm hiểu rõ những quy định này qua bài viết dưới đây!
Mục lục bài viết
1. Bố mẹ ly hôn, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho ai nuôi dưỡng?
Khi giải quyết ly hôn, việc xác định người trực tiếp nuôi con là vấn đề quan trọng, đặc biệt đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi. Đây là giai đoạn trẻ cần được chăm sóc thường xuyên, bảo đảm điều kiện phát triển về thể chất và tinh thần.
Căn cứ Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn được quy định như sau:
- Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên và các trường hợp khác theo quy định pháp luật.
- Vợ, chồng có quyền thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ và quyền của mỗi bên sau khi ly hôn. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Đối với con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.
- Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Như vậy, con dưới 36 tháng tuổi về nguyên tắc được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng khi cha mẹ ly hôn. Tuy nhiên, quy định này không có nghĩa người mẹ đương nhiên được quyền nuôi con trong mọi trường hợp. Cụ thể, việc xác định người trực tiếp nuôi con cần lưu ý các trường hợp sau:
Trường hợp 1: Người mẹ đủ điều kiện trực tiếp nuôi dưỡng con
Nếu người mẹ có đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con, đồng thời cha mẹ không có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con, Tòa án về nguyên tắc giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ trực tiếp nuôi.
Trường hợp 2: Người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con
Nếu người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, Tòa án có thể xem xét giao con cho người cha trực tiếp nuôi dưỡng. Việc đánh giá phải căn cứ vào hoàn cảnh thực tế và lợi ích của trẻ, không chỉ dựa trên việc người mẹ có thu nhập thấp hơn người cha.
Trường hợp 3: Cha mẹ có thỏa thuận khác về người trực tiếp nuôi con
Cha mẹ có thể thỏa thuận giao con dưới 36 tháng tuổi cho người cha trực tiếp nuôi nếu thỏa thuận đó phù hợp với lợi ích của con. Việc thỏa thuận không được chỉ xuất phát từ mong muốn riêng của cha mẹ mà phải bảo đảm quyền lợi của trẻ.
Bên cạnh đó, đối với con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con khi quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng. Đây là quy định áp dụng theo độ tuổi, khác với nguyên tắc ưu tiên giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ.
2. Sau khi cha mẹ ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có được thăm nom con không?
Sau ly hôn, dù không trực tiếp nuôi dưỡng, cha hoặc mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ đối với con. Vì vậy, việc một bên được giao quyền trực tiếp nuôi con không đồng nghĩa với việc bên còn lại mất quyền gặp gỡ, chăm sóc và duy trì tình cảm với con.
Theo khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.
Tuy nhiên, quyền thăm nom phải được thực hiện vì lợi ích của con. Trường hợp cha hoặc mẹ lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom của người đó.
>>> Xem Thêm Những Ai Không Được Làm Chứng Trong Vụ Án Hình Sự?
3. Ngăn cản quyền thăm nom con sau ly hôn có bị xử phạt không?
Theo Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi ngăn cản quyền thăm nom con sau ly hôn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, trừ trường hợp cha, mẹ bị hạn chế quyền thăm nom con theo quyết định của Tòa án.
Như vậy, người trực tiếp nuôi con không được tự ý ngăn cản người còn lại thăm nom con khi người đó vẫn có quyền thăm nom theo quy định pháp luật. Ngược lại, người không trực tiếp nuôi con cũng phải thực hiện quyền này đúng mực, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình chăm sóc và phát triển của trẻ.
4. Có được thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn không?
Quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng sau ly hôn không có nghĩa quyền nuôi con sẽ được giữ nguyên trong mọi hoàn cảnh. Nếu điều kiện chăm sóc con thay đổi hoặc việc chuyển giao quyền nuôi con phù hợp với lợi ích của trẻ, cha mẹ có thể yêu cầu Tòa án xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con.
Căn cứ Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn khi có một trong các căn cứ sau:
Thứ nhất, cha mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con.
Nếu cha mẹ thống nhất chuyển quyền trực tiếp nuôi con từ người này sang người kia và việc thay đổi bảo đảm quyền lợi của trẻ, các bên có thể yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết theo quy định pháp luật.
Thứ hai, người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
Khi người đang trực tiếp nuôi con không còn đáp ứng các điều kiện cần thiết để chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, Tòa án có thể xem xét thay đổi người nuôi con trên cơ sở lợi ích của con.
Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên. Trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con, Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Ngoài cha, mẹ, theo khoản 5 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, khi có căn cứ cho thấy người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con, những chủ thể sau đây cũng có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con trên cơ sở lợi ích của trẻ:
- Người thân thích;
- Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
- Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
- Hội Liên hiệp Phụ nữ.
Đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, việc xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con vẫn phải tuân thủ các quy định pháp luật và đặt lợi ích của trẻ lên hàng đầu. Cha mẹ không thể chỉ dựa vào mong muốn cá nhân để yêu cầu thay đổi người nuôi con mà cần có căn cứ phù hợp với quy định pháp luật.
Con dưới 36 tháng tuổi khi cha mẹ ly hôn về nguyên tắc được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ các trường hợp luật định. Để được tư vấn cụ thể về quyền nuôi con, hãy liên hệ Luật Hoàng Đức qua Hotline: 1900.633.268.
Liên hệ Luật Hoàng Đức
Văn phòng Hà Nội: Tòa CEO Tower, đường Phạm Hùng, phường Từ Liêm, thành phố Hà Nội
Điện thoại: 1900.633.268
Email: [email protected]
Website: https://luathoangduc.vn
Fanpage: Luật Hoàng Đức
